ಬೆಂಗಳೂರು, ಏ.24: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಕೊನೆಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ವಿವಿಧ ಉಪವರ್ಗಗಳ ನಡುವೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತ ಗೊಂದಲ, ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಂತರ ಇದೀಗ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ Siddaramaiah ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ಸಂಪುಟ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಎಡಗೈ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಶೇ. 5.25, ದಲಿತ ಬಲಗೈ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಶೇ. 5.25 ಹಾಗೂ ಸ್ಪೃಶ್ಯರಿಗೆ ಶೇ. 4.5 ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟು ಶೇ. 15 ರಷ್ಟು ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.
ಸಂಪುಟ ಸಭೆಯ ಬಳಿಕ ಸುದ್ದಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, “ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಕುರಿತು ಹೋರಾಟ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಸಮುದಾಯಗಳು ನ್ಯಾಯಯುತ ಹಂಚಿಕೆಗಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗ ಆ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮವಲ್ಲ; ಇದು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟದ ಫಲವಾಗಿದೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಒಳಗೆ ಇರುವ ವಿವಿಧ ಉಪವರ್ಗಗಳು ಮೀಸಲಾತಿಯ ಸಮಾನ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಸಮಾಧಾನ ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಡಗೈ, ಬಲಗೈ ಮತ್ತು ಸ್ಪೃಶ್ಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶದ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಬಂದಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ವತಿಯಿಂದ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಸಮಾವೇಶ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಕುರಿತು ಸರ್ವಾನುಮತದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ತನ್ನ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.
2024ರಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು. ಈ ತೀರ್ಪು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಬಲ ನೀಡಿತು. ಅದರ ನಂತರ ಸರ್ಕಾರ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗಮೋಹನ ದಾಸ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಯೋಗ ರಚಿಸಿತು. ಈ ಆಯೋಗವು ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.
ನಾಗಮೋಹನ ದಾಸ್ ಆಯೋಗದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 6, 5, 4, 1, 1 ಮಾದರಿಯ ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಪುಟ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎಡಗೈಗೆ ಶೇ. 6, ಬಲಗೈಗೆ ಶೇ. 6 ಹಾಗೂ ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಶೇ. 5 ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡುವ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಜಾರಿಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ರೋಸ್ಟರ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಕುರಿತು ಗೊಂದಲಗಳು ಆರಂಭವಾದವು.
ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದವು. ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. 50 ಮೀರಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾನೂನು ತತ್ವದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಶೇ. 50 ಮೀರಬಾರದು ಎಂದು ತಡೆ ನೀಡಿತು.
ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂದಿರಾ ಸಹಾನಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ತತ್ವವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು. ಶೇ. 56 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಿರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ರೂಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಎದುರಾಯಿತು.
ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಸಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ಶೇ. 17 ಮೀಸಲಾತಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ 6-6-5 ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಾನೂನು ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ರೋಸ್ಟರ್ ಗೊಂದಲದಿಂದಾಗಿ ಈ ಮಾದರಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಗತ್ಯವಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಈಗ ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ. 15ಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿ, ಅದರೊಳಗೆ ಹೊಸ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಹೊಸ ನಿರ್ಧಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರವರ್ಗ ಎಗೆ ಶೇ. 5.25, ಪ್ರವರ್ಗ ಬಿಗೆ ಶೇ. 5.25 ಮತ್ತು ಪ್ರವರ್ಗ ಸಿಗೆ ಶೇ. 4.5 ಮೀಸಲಾತಿ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದಿನ ಆದೇಶದವರೆಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರಲಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು, “ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ವಿಶೇಷ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಭೆ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಚುನಾವಣಾ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ ತೀರ್ಮಾನ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು. ಇಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂಪುಟ ಸಭೆ ಸೇರಿ ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತ ಗೊಂದಲ ಬಗೆಹರಿಸಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಈಗಾಗಲೇ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ 56,432 ಹುದ್ದೆಗಳ ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ನೇಮಕಾತಿಗಳಲ್ಲೂ ಇದೇ ಹೊಸ ಮೀಸಲಾತಿ ಅನುಪಾತ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ. ಅಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ಗ ಎ, ಬಿ ಮತ್ತು ಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಲಿದೆ.
ಇದು ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ಹಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಬೆಳಕಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಡಗೈ ಮತ್ತು ಬಲಗೈ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಈ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತ ಹಂಚಿಕೆ ಎಂದು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ವಿಚಾರವಲ್ಲ; ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮೀಸಲಾತಿಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು. ಆದರೆ ಆ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಒಂದೇ ಉಪವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೀಮಿತವಾದರೆ, ಉಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ತೀರ್ಮಾನವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿದರೂ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವೇ ಮುಂದಿನ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದೃಢತೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಕೂಡ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಬಹಳ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ಬೆಂಬಲ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ವಿಚಾರವು ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಈ ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಎಡಗೈಗೆ 5.25%, ಬಲಗೈಗೆ 5.25% ಹಾಗೂ ಸ್ಪೃಶ್ಯರಿಗೆ 4.5% ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡುವ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ಒಳಗಿನ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ ತೆರೆದಂತಾಗಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು, ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗೂ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ. ಆದರೆ ಈಗಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದ ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ನಿಜ.